fot. PAP

Jak mawiał wybitny taternik, alpinista i himalaista  a także lekarz naczelny GOPR- Jerzy Hajdukiewicz  „ taternictwo leży nie tylko w sercu, ale i też w nogach, i w głowie” („Góry mojej młodości” ISKRY Warszawa 1988). Wydaje się, że wielu turystów odwiedzających co roku zimą Tatry o tym zapomina.

Zachęceni ładna pogodą i wyglądającym gdzie niegdzie zza chmur słońcem, bądź przeświadczeni o swojej znajomości gór, wyruszają na szlaki, które znają być może nawet doskonale, ale które w zimie mogą okazać się niezwykle zdradliwe. Dlatego poza odpowiednim wyposażeniem i ubraniem, tak ważną rzeczą jest sprawdzanie poza prognozą pogody, także komunikatów TOPR o aktualnym stanie pokrywy śnieżnej i zagrożeniu lawinowym. Jest to wręcz biblia każdego, kto zamierza wybrać się dalej niż w doliny podtatrzańskie.

Na podstawie Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 22-12-2011, określamy następujące stopnie zagrożenia lawinowego oraz odpowiadające im zalecenia dla ruchu osób:

 

 

 

1 stopień – niski – oznacza, że pokrywa śnieżna jest raczej stabilna i dobrze związana z podłożem; wyzwolenie lawiny jest możliwe tylko przy dużym obciążeniu dodatkowym np. przez grupę osób lub narciarzy nie zachowujących należytych odległości, dynamicznie zjeżdżającego narciarza, skuter śnieżny, ratrak etc., w miejscach bardzo stromych  lub ekstremalnym terenie. Możliwe jest samorzutne schodzenie lawin w postaci zsuwów, co jest stosunkowo mało niebezpieczne dla ludzi, ale może spowodować upadek. I choć są to zazwyczaj dogodne warunki do wędrówek, to nie zwalniają z myślenia.
2 stopień – umiarkowany – oznacza, że pokrywa śnieżna jest na ogół dobrze związana z podłożem, choć na stromych stokach, o nachyleniu równym i większym jak 30 stopni, może być umiarkowanie związana. Możliwe jest powstanie lawin przy dużym dodatkowym obciążeniu, ale poruszanie się wymaga umiejętności oceny zagrożenia i odpowiedniego wyboru trasy na stokach stromych, wskazanych pod względem wystawy i wysokości.
3 stopień – znaczny – informuje, że pokrywa śnieżna jest umiarkowanie lub słabo związana na wielu stromych stokach a wyzwolenie lawiny jest możliwe już przy małym obciążeniu dodatkowym np. przez pojedynczego narciarza lub małą grupę niezachowującą co najmniej 15 m odstępów między kolejnymi osobami. Wędrówki po górach wymagają bardzo dużego doświadczenia i wiedzy lawino- znawczej, oraz unikania stromych stoków. Możliwe jest samorzutne schodzenie średnich lawin, które osiągają nawet 1000 m długości i docierają do płaskich części dolin, oraz sporadycznie dużych lawin.
4 stopień – wysoki – oznacza, że pokrywa śnieżna jest bardzo słabo związana z podłożem na stromych stokach i może to doprowadzić do zejścia lawin już przy małym obciążeniu, nawet lawin dużych, które mogą mieć długość 1-2 km i osiągać dno doliny. Sytuacja ta jest ekstremalnie poważna i wymaga ogromnych zdolności lawinoznawczych. Zaleca się unikanie wyjść powyżej granicy lasu, a w razie konieczności wyjście tylko i wyłącznie z bardzo specjalistycznym sprzętem lawinowym- detektorem LSV, sondą i łopatką, oraz posiadania umiejętności posługiwanie się tym sprzętem ( co zazwyczaj oznacza, że jest to możliwe tylko dla ludzi zawodowo związanych z górami). Ruch narciarski może odbywać się wyłącznie pod nadzorem i na wyznaczonych trasach.
5 stopień – bardzo wysoki – to sytuacja, w której pokrywa śnieżna jest bardzo niestabilna, niezwiązana z podłożem i nawet małe obciążenie może spowodować, w średnio stromym terenie, samoczynne schodzenie dużych i bardzo dużych lawin. Osiągają one dno doliny, dokonują katastrofalnych zniszczeń w krajobrazie, mają długość około 3 km. Oznacza to całkowity zakaz poruszania się w terenie górskim.
Ogłoszenie przez TOPR już 3 stopnia oznacza, że sytuacja jest poważna i należy poważnie rozważyć wędrówkę po wysokich górach. 4 i 5 stopień to niestety często sytuacje katastrofalne a lawiny mogą schodzić w miejscach zazwyczaj uważanych za bezpieczne np. w pobliżu popularnych schronisk.

Autor tekstu: Joasia Wróbel

Komentuj

Kategorie: Porady górskieRatownictwo

Tagi: , , , ,